Crkva Svetog Ilije

 

Datum nastanka Vek Lokacija
1861. godine XIX Boljevac

 

Klasifikacija/kategorija
Dela sa spomeničkim i umetničkim svojstvima Proglašeno kulturno dobro Kulturno dobro od velikog značaja

 

 

Crkva svetog Ilije u Boljevcu izgradjena je i zivopisana u doba Mihajla Obrenovica 1861. godine a u vreme stolovanja arhiepiskopa i mitropolita Mihajla i episkopa negotinskog, Gerasima. O ovome svedoči i natpis koji se nalazi na zapadnom zidu naosa, iznad središnjeg portala. U natpisu takodje stoji da se za izgradnju i oslikavanje crkve, zalagao Milija Petrović, boljevacki paroh.

Milija Petrović - nakon završene Bogoslovije u Beogradu bavio se sveštenstvom sa svojim ocem u Ilinu, parohijskom centru, sve do 1854. godine. Te godine se, na njihovu inicijativu, sedište parohije iz Ilina premešta se u Boljevac a sedam godina kasnije, takođe na njihovu inicijativu, gradi crkva svetog Ilije u Boljevcu.

Crkva je osvećena 20. jula 1863. godine od strane episkopa timocke eparhije Evgenija i posvecena svetom Iliji. Od tada je u funkciji. Hram i ikonostas zivopisao je Milija Marković sa sinom Nikolom, koji je bio učenik Steve Todorovića jednog od najpoznatjih srpskih slikara XIX veka. Boljevacka crkva gradjena je u baroknom stilu, po uzoru na beogradsku Sabornu crkvu, o čemu svedoči sama arhitektura i raspored elemenata unutar hrama. Što se tiče slikarske dekoracije, crkva ima oslikan ikonostas i freske na svodu. Pored slikarstva sa scenama iz Hirstovog života, prikazima Bogorodice, Jovana Krstitelja, Svetog Ilije i predstavama apostola, ikonostas ima i bogatu rezbariju. Od zidnog slikarstva, postoje prikazi samo na četri poluobličasta svoda koja prate podelu na četiri traveja, gde se nalaze scene iz Hristovog života i alegorije, npr. "Priča o udovičinoj lepti", "Milostivi Samarićanin”, "Krštenja Hristovog" i dr. “Vizija pakla” i “Raj” nalaze se na zapadnom zidu.

Crkva svetog Ilije u Boljevcu proglašena je spomenikom kulture 15. maja 1980. godine i od tada se nalazi pod zaštitom Zavoda za zaštitu spomenika.

Dimenzije crkve: 31.5 metara dužine, 13.5 metara širine zapadnog dela i 14.5 istočnog dela, sa bočnim konhama čiji polukružni luk iznosi 8.5 metara.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš
Dobrička 2, 
18000 Niš
tel. +381 (0)18 523 414
www.zzsknis.rs