Copyright 2020 - Institut za pogranična područja. Sva prava zadržana.

Lični fond - Nikola Pašić (1858-1926.)

 

Datum nastanka Vek Lokacija
1858. godine XIX Zaječar

 

Klasifikacija/kategorija
Dokumentaciono i digitalno nasleđe Proglašeno kulturno dobro  Kulturno dobro od velikog značaja

 

 

NIKOLA PAŠIĆ (1845-1926)

Nikola Pašić rođen je 19. decembra 1845. godine u Zaječaru. Osnovnu školu završio je u Zaječaru, prva dva razreda gimnazije u Negotinu, treći i četvrti u Zaječaru, a peti i šesti u Kragujevcu. Na Beogradskoj Velikoj školi počeo je da studira tehniku, odakle je, kao odličan đak, poslat od države 1868. godine da produži studije u Cirihu. Nikola Pašić se vraća u zemlju 1873. godine i odmah postaje inžinjer Ministarstva građevine. U to vreme u Srbiji nije bilo nikakvih političkih sloboda. Ustav je sputavao politički život i to je dalo povoda Pašiću i ostalim omladincima školovanim u Švajcarskoj da otpočnu borbu. Radikalski predstavnici prvi put ulaze u Skupštinu 1. novembra1878. godine, a već 1880. godine pri Narodnoj Skupštini obrazuje se klub radikalskih poslanika pod predsedništvom Nikole Pašića. Posle Timočke bune, Preki sud u Zaječaru na smrt je osudio 94 lica, a njih 1200 poslato je na robiju. Među osuđenima na smrt bio je i Nikola Pašić. Saznavši za hapšenje drugova, Pašić preko Save prelazi u Zemun a zatim kroz Austriju u Bugarsku dolazi u Kulu. U emigraciji je Pašić ostao dve godine. Posle abdikacije Kralja Milana, 1889. godine, Pašićev povratak predstavljao je pravi trijumf za Radikalnu stranku, koja je u Skupštini dobila sve mandate. Bio je predsednik Beogradske opštine, predsednik vlade i Narodne skupštine, predsednik ministarskog saveta, opunomoćeni ministar u Rusiji, ministar inostranih dela, finansija i građevine. Umro je 10. decembra 1926. godine u Beogradu. Fond je preuzet u Arhiv na razne načine, najčešće otkupom od privatnih lica (Knjiga prijema br. 505, 606, 614, 616, 618, 637, 668, 714, 745, 772). Sređen je tematski i hronološki. Fond je obrađen i urađeni su sumarni inventar i regesta. U fondu se nalaze dokumenti pisani na nemačkom jeziku. Fond je kategorisan u arhivsku građu od velikog značaja (Lista kategorije od velikog značaja, Arhiv Srbije, 1998.) Sadrži građu za period 1858-1926, 1 kutiju spisa (0,10 m).

Spisi (1858-1926)

Građa sadrži: lična dokumenta, svedočanstvo Nikole Pašića sa Politehnike u Cirihu, beležnice, projekat zgrade crkve u Požarevcu, odlikovanja, diplomatski pasoš, poreske knjižice, govore Nikole Pašića, liste kandidata za predsednika Narodne skupštine na kojima je Nikola Pašić, dokumente koji se odnose na vreme kada je Nikola Pašić bio u emigraciji, dokumente o boravku Pašića u Rusiji, o godišnjim zborovima radikala, o pokušaju atentata na kralja Milana, o imenovanju Nikole Pašića za člana Državnog saveta, o ekonomskim pritiscima Austrougarske na Srbiju, ultimatum austrougarske vlade Srbiji povodom sarajevskog atentata, telegram Austrougarske vlade Nikoli Pašiću kojim objavljuju rat Srbiji, o ratnim ciljevima Srbije, beleške o stvaranju jedistvene jugoslovenske države, prepisku Nikole Pašića za vreme povlačenja srpske vojske preko Albanije i Crne Gore, porodičnu prepisku Nikole Pašića, ilustrovani materijal i drugo. Obaveštajna sredstva: sumarni inventar, regesta. Arhivska građa delimično dostupna u Arhivu. Napomena: 219 dokumenata ovog fonda nalazi se kao postavka u Memorijalu Nikole Pašića u Zaječaru.

Istorijski arhiv "Timočka krajina" Zaječar
Nikole Pašića 160
19000 Zaječar
tel. +381 (0)19 420 285, 425 490
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
www.arhivzajecar.org.rs

Kontakt

Institut za pogranična područja

Trg oslobođenja 1
19000 Knjaževac

tel/fax. +381 (0)19 436 988
mob. +381 (0)64 8510 264

email. Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Internet. www.ipp.rs

kancelarija u Zaječaru:
Trg Oslobođenja bb
19000 Zaječar

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.

Štampa

Pratite nas...