Copyright 2020 - Institut za pogranična područja. Sva prava zadržana.

Konak kneza Miloša

 

Datum nastanka Vek Lokacija
1837.godina XIX Brestovačka Banja, Bor

 

Klasifikacija/kategorija
Prostorne kulturno-istorijske celine Proglašeno kulturno dobro  Kulturno dobro

 

 

“Konak kneza Miloša” u Brestovačkoj Banji je je sagradjen, po nalogu kneza Miloša 1837. godine. Oblast Timočke Krajine, kojoj je pripadala i okolina Bora, oslobođena je od Turaka i prisajedinjena Srbiji 1833. godine. Već naredne, 1834. godine, na Preobraženje Gospodnje 19. avgusta, dolazi knez Miloš u Btestovačku Banju. Tada je verovatno i rešio da podigne ovo zdanje, a postojala su dva ključna razloga za to:

  1. Blizina Vidinskog pašaluka, odnosno granica sa Turskom, prema kojoj je Srbija u to vreme još uvek bila u vazalnim odnosima. Knezu Milošu je geografski položaj Brestovačke Banje izuzetno odgovarao zbog uspostavljanja političkih odnosa sa Vidinskim vezirom, Husein-pašom.
  2. Knez Miloš je bolovao od reume, a lekovite vode Brestovačke Banje su se pokazale izuzetno delotvornim za njegovu bolest. Koliko je veliki značaj knez Miloš pridavao lekovitim izvorima, vidi se po tome, što su po njegovom nalogu, poslati uzorci vode u Beč, gde su izvršene analize već 1834. Godine. Po svoji lekovitim svojstvima, Brestovačka Banja je svrstana u istu kategoriju sa najpoznatijim evropskim banjama (Bormio, Baden-Baden i dr.)

Konak kneza Miloša građen je u stilu balkanske arhitekture XIX veka. Građevina je pravougaonog oblika, jednostavne konstrukcije sa mirnom fasadom. Skladnu celinu čine krov pokriven ćeramidom sa širokom ispadajućom strehom, visokim dimnjacima i doksat kvadratnog oblika. Zgrada je rađena u bodruku, na uglovima se nalaze profilisane grede od hrastovine, koje predstavljaju konstruktivni i dekorativni element. U sredini građevine je velika pravougaona prostorija koja predstavlja centar komunikacije ove građevine, s obzirom da se sa južne strane nalaze ulazna vrata, a sa severne izlazna. Levo i desno od ovog pravougaonog prostora su po dve sobe. Desno od ulaznih vrata nalazi se uzdignutiji doksat ukrašen profilisanim gredama. Levo od izlaznih vrata nalazi se jedna manja prostorija sa ognjištem za kuvanje, iznad koga se diže veliki dimnjak.

U Konaku kneza Miloša se nalazi izložba Muzeja rudarstva i metalurgije Bor, pod nazivom “Brestovačka Banja u doba kneza Miloša”. Postavka obuhvata rekonstrukciju gradske sobe u prvoj polovini XIX veka, u orijentalnom stilu, sa mangalom, minderlucima, dolapom i sahanom, prekrivena je pirotskim ćilimima. U konaku su posetioci u prilici da vide portret kneza Miloša, kao i njegovu odeću – gunjče i čakšire. Pored navedenog izloženi su elementi orijentalnog pokućstva i odevanja.

Objekat je u novije doba restauriran u dva navrata: 1970. godine I 2005. godine, tako da je u zadovoljavajućem stanju. Otvoren je za posetioce od 1. maja do 30. Septembra od 11 – 18 sati, a u period od 1. Otobra do 30 aprila samo za unapred najavljene grupe.

Literatura: Tomislav Pajić, Dragan Ničić, Brestovačka Banja u vreme kneza Miloša, Muzej rudarstva I metalurgije, Bor, 1981. Brestovačka Banja, Grupa autora, Turistička organizacija opštine Bor, Bor, 1999.

Muzej rudarstva i metalurgije Bor
Moše Pijade 19
19210 Bor 
tel. +381 (0)30 423 560
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
www.muzejrudarstvaimetalurgije.org

Kontakt

Institut za pogranična područja

Trg oslobođenja 1
19000 Knjaževac

tel/fax. +381 (0)19 436 988
mob. +381 (0)64 8510 264

email. Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Internet. www.ipp.rs

kancelarija u Zaječaru:
Trg Oslobođenja bb
19000 Zaječar

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.

Štampa

Pratite nas...