Copyright 2020 - Institut za pogranična područja. Sva prava zadržana.

Srednjovekovni grad Sokograd

 

Datum nastanka Vek Lokacija
  kraj XIII Lepterija, Sokobanja

 

Klasifikacija/kategorija
Prostorne kulturno-istorijske celine Nepokretno kulturno dobro  Kulturno dobro

 

 

Sokograd, srednjevekovni grad-tvrdjava, nalazi se 2 km jugoistočno od centra Sokobanje, na steni iznad kanjona reke Moravice. Izgrađen je krajem XIII i početkom XIV veka na temeljima rimske tvrđave koja datira iz perioda IV – VI veka. Spominje se u spisima iz doba Stevana Nemanje kao grad Sokolac, kasnije i u biografiji despota Stefana Lazarevića. U vreme srpske srednjovekovne države u njemu su živele srpske velmože. Razoren je 1413. godine u borbama za turski presto, između Bajazitovog sina sultana Muse i odmetnika Hamuz bega i od tada nije obnavljan.

Ime Lepterija je nastalo prema grckom elefterija što znaci slobodište. Nadomak Lepterije je Sokograd u kome su nekada živeli robovi. Oni su izlazili van zidina tvrdave i okupljali se oko izvora vode. Pretpostavlja se da je medu robovima bilo i Grka, pa otuda i ime.

Za Sokograd su vezane mnogobrojne legende: o caricama, hajducima itd. Jedna od njih je i o sokobanjskom Romeu i Juliji, po kome je mesto gde se nalazi Sokograd – Leptirija dobio ime. Naime, gospodar Sokograda je imao lepu kćer Lepteriju u koju se zagledao Župan, sin gospodara i zapovednika Vrmdžanskog grada. Bila je to velika ljubav ali pošto su im očevi stalno ratovali zbog poseda ta ljubav nije mogla biti krunisana brakom. Onda se dvoje mladih dogovore da Lepterija pobegne kod svog dragana. U dogovoreno vreme Župan sa družinom dodje do zidina Sokograda, Lepterija se iskrade od oca i kroz tajni prolaz podje za Županom. Kad otac primeti da mu nema kceri pošalje poteru i izda naredjenje da se Lepterija pogubi. Potera je sustigla begunce, Leptiriju su pogubili a Župan je od žalosti za svojom voljenom skočio u najdublji vir Moravice i utopio se. I tako se do današnjih dana proplanak (izletište) naziva Lepterija a vir Župan.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš
Dobrička 2, 
18000 Niš
tel. +381 (0)18 523 414
www.zzsknis.rs

Kontakt

Institut za pogranična područja

Trg oslobođenja 1
19000 Knjaževac

tel/fax. +381 (0)19 436 988
mob. +381 (0)64 8510 264

email. Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Internet. www.ipp.rs

kancelarija u Zaječaru:
Trg Oslobođenja bb
19000 Zaječar

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.

Štampa

Pratite nas...