Copyright 2020 - Institut za pogranična područja. Sva prava zadržana.

Muzej timočke bune

 

Datum nastanka Vek Lokacija
60-ih godina XIX veka XIX Boljevac

 

Klasifikacija/kategorija
Znamenita mesta i spomen obeležja Proglašeno kulturno dobro Kulturno dobro od velikog značaja

 

 

Muzej Timočke bune u Boljevcu nalazi se u rekonstruisanoj zgradi nekadašnje stare apsane (zatvora), u kojoj su tokom istoimene bune bili zatvoreni pobunjenici iz celog crnorečkog kraja. Otvoren je 1983. godine - na stogodišnjicu Timočke bune. Konzervatorsko-restauratorske radove radio je Zavod za zaštitu spomenika kulture iz Niša, pod čijom je muzej i zaštitom od 15. maja 1980. godine.

Apsana je izgrađena 1860. godine, kada je knez Miloš Obrenović proglasio Boljevac sedištem sreza. Javni objekti kao što je apsana i crkva, čija je izgradnja završena 1861. godine, bile su neophodne institucije za novo administativno sedište koje je Boljevac imao. U zgradi apsane bila je koncentrisana sva upravna i sudska vlast.

Postavka muzeja prati vreme pre Timočke bune, početak bune (koja je nastala kao reakcija na birokratsku vladu i apsolutistički način vladavine Milana Obrenovića), borbu narodne i stajaće vojske, organizaciju vojske 80-ih godina XIX veka, stanje stanovništva s kraja XIX veka, najznačajnije ličnosti vezane za bunu... sve do gušenja bune oličene u Prekom sudu. Muzej sadrži bogatu kolekciju dokumenata iz 1883. godine kao što su: Zakon o ustrojstvu vojske, Ukaz o razrešenju vlade Milana Piroćanca i postavljanju vlade Nikole Hristića, pismo komandanta čestobrodičkog odreda, pukovnika Mihajla Srećkovića glavnom komandantu stajaće vojske, Smrtne presude Prekog suda pojedinim vođama pokreta i mnoga druga. Pored dokumentacije, najveći deo zbirke muzeja predstavljaju fotografije ličnosti koje su odigrale presudnu ulogu u Timočkoj buni: kralja Milana Obrenovića (za vreme čije vladavine je donet Zakon o ustrojstvu vojske 1883. godine, nakon čega je usledilo oduzimanje oružja od vojnika što je dovelo do pobune), Milija Petrovića, Dobrosava Petrovića, Ljube Didića, Ace Stanojevića, Ljube Božinovića, Vladimira Zebića i mnogih drugih. Veliki deo muzeja predstavljaju ilustracije sa prikazima ljudi iz tog perioda (žitelja sela), narodne vojske, stajaće vojske i događaja kao što su: “Predavanje oružja”, “Čitanje vladine naredbe i poziv na izručenje oružja”, “Napad stajaće vojske na narod i narodnu vojsku kod banjske klisure”... Svoje mesto u postavci našla je i umetnička zbirka sa akvarelima i crtežima takođe vezanim za Timočku bunu, kao što su akvareli D. Miškovića: akvarel sa izgledom seoske mehane u selu Lukovu (pred kojom su sredinom oktobra 1883. godine počeli nemiri pobunjenika), akvarel sa izgledom zgrade opštine u Krivom viru, crtež sa izgledom apsane; zatim crteži E. Dekera sa izgledom ulice u Banji, crtež sa prikazom zgrade u kojoj je održan dogovor pre izbijanja bune... Pored toga, zbirka sadrži predmete i oružje iz tog perioda, kao i medalje kojima su nagradjeni oni koji su hvatali pobunjenike.

U Muzeju je izložen i deo zavičajne zbirke gde se mogu videti preslice, stare vunene čarape, kao i pojedini elementi pribora za ručavanje.

Muzej zauzima poršinu od 104 m2, dužine je 16.5 m i širine 6.3 m.

Narodni muzej Zaječar
Dragoslava Srejovića 2
19000 Zaječar
tel. +381 (0)19 422 930
www.muzejzajecar.org
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Kontakt

Institut za pogranična područja

Trg oslobođenja 1
19000 Knjaževac

tel/fax. +381 (0)19 436 988
mob. +381 (0)64 8510 264

email. Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Internet. www.ipp.rs

kancelarija u Zaječaru:
Trg Oslobođenja bb
19000 Zaječar

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.

Štampa

Pratite nas...