Copyright 2020 - Institut za pogranična područja. Sva prava zadržana.

Negotinske pivnice (pimnice)

 

Datum nastanka Vek Lokacija
  XIX Selo Rajac, Rogljevo i Štubik (opština Negotin)

 

Klasifikacija/kategorija
Prostorne kulturno-istorijske celine Proglašeno kulturno dobro  Kulturno dobro od izuzetnog značaja

 

 

Gajenje vinove loze u Krajini je u velikoj meri sačuvalo tradicionalni način podizanja vinograda, rezidbe, obrade i pravljenja vina. Prerada grožđa i nega vina odvijaju se u posebnim prostorijama - objektima koje se nazivaju pivnice (pimnice). Građene su od kamena, često tesanog, od brvana ili bondruka, debelih zidova, često i preko 60 cm.

Pivnice se više ne grade i u mnogim selima su kompleksi pivnica nestali, ostale su sačuvane Rajačke, Rogljevske, Smedovačke, Štubičke i Bratujevačke pivnice. Domaćini su se potrudili da neke od njih preurede u savremeni funkcionalni prostor, zadržavajući specifičan ambijent. Taj prostor su ponudili turistima i u pivnicama se može degustirati i kupiti vino.

Pivnice u selu Rajac se nalaze nedaleko od istoimenog sela, na brežuljku Beli Breg pored Timoka. Predstavljaju jedinstven arhitektonski kompleks vinskih podruma nastao od polovine XVIII do tridesetih godina XX veka. Po ranijim podacima kompleks čini 270 pivnica oko centralnog trga sa česmom. Danas postoje strukture sa 196 podruma i 3 destilerija, od kojih su 16 u ruševinama i 57 podruma se i dalje koriste za proizvodnju vina, a 19 imaju druge funkcije: taverne, muzejske postavke , izložbe, itd. Građene su od tesanog kamena i brvana, a pokrivene ćeramidom. Podrumi su delimično ukopani u zemlju kako bi temperatura vrlo malo varirala tokom godine, a na spratu su prostorije za boravak u doba berbe i negovanja vina. Prema jugozapadu na kraju kompleksa j nalazi se seosko groblje sa oko 200 starih nadgrobnih spomenika koji datiraju iz XIX veka, izuzetno očuvani, izuzetno vredni i jedinstveni u Srbiji. Spomenici na groblju na Belom bregu su u obliku monolitnog krsta ili visokim stubovima pokrivenih kamenom kapom. Ovi spomenici su građeni od kamena peščara ) i gotovo sve površine su prekrivene reljefnim ornamentima. Najčešći bareljef motiv je krst prikazan u različitim, sasvim razrađenim načinima, u kombinaciji sa slovima IS HS NI KA, što je slika simbolizuje golgotu krst, raspeće. Često postoje rozete koje simbolizuju Sunce, onda krug, svastiku, nazubljene trake i cik-cak linija, pojednostavljene i stilizovane grane, vinovu lozu i slomljene linije.

Pivnice u selu Rogljevo. Većina je podignuta u XIX. veku, mada se smatra da ih je, kao i u drugim mestima, bilo i u XVIII veku. Kao i ostala naselja pivnica fomirane su od nepravilnih uličica sa središnjim platoom sa zapisom i natkrivenim bunarom kao kulturnim i zbornim mestom. Rogljevskih Pivnice su podrumi u selu Rogljevo, koje se nalaze na brdu severno od sela Rajca, izgrađene pored vinograda. Ovo naselje se nalazi između 80 i 110 m nadmorske visine. Prema starijim podacima, tu je nekada bila više od 300 podruma, ali mnogi su uništeni u požarima ili srušeni , naročito posle Drugog svetskog rata. Danas ima oko 122 objekata, od kojih je 40 u upotrebi vina i oko 8 su postale taverne i izložbeni prostori.

Pivnice sela Štubik nalaze se na oko 5 km od Negotina, a 15-ak od istoimenog sela. Nekada ih je bilo preko 300, a do današnjih dana je ostalo sačuvano tek tridesetak. Građene su kao prizemne drvene zgrade sa tremom, ili pak spratne sa podrumom.

Štubičke pivnice i Rajačko groblje proglašeni su kulturnim dobrom 1980, a Rajačke i Rogljevske 1983. godine kada su sve kategorisane kao prostorno kulturno-istorijska celina od izuzetnog značaja za Republiku Srbiju.

Republički zavod za zaštitu spomenika kulture predložio je Negotinske pivnice 2010. godine za preliminarnu listu Svetske baštine UNESCO.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš
Dobrička 2
18000 Niš
tel. 018 523 414
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
www.zzsknis.rs

Kontakt

Institut za pogranična područja

Trg oslobođenja 1
19000 Knjaževac

tel/fax. +381 (0)19 436 988
mob. +381 (0)64 8510 264

email. Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Internet. www.ipp.rs

kancelarija u Zaječaru:
Trg Oslobođenja bb
19000 Zaječar

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.

Štampa

Pratite nas...