Debelički mlin

 

Datum nastanka Vek Lokacija
1926. godine XX selo Debelica, Knjaževac

 

Klasifikacija/kategorija
Kulturne rute Nepokretno kulturno dobro  Kulturno dobro

 

 

Mlin koji je u privatnoj svojini, sagrađen je 1926. godine, prema projektu češke firme “Josef. Prokopa y sinove” iz Pardubice. Projekat je naručio Nikola Božinović, koji se već bavio mlinarstvom. Mlin, podignut na prilazu sela, okružen skladišnim i stambenim objektima. Stilski ima obeležja gradnje industrijskih objekata i predstavlja jedan od najstarijih industrijskih objekata u knjaževačkoj opštini. Mašine u mlinu su originalne, a složeni sistem cevi, koji je od drveta, mašine za prosejavanje, merenje i transport, funkcionišu i danas (osim mašinskog dela -rotora, koji je pokretala voda, a koji danas pokreće struja). Staru i autentičnu proizvodnu liniju za mlevenje žitarica višeetažnog Debeličkog mlina čine mašine i mašinski sklopovi renomiranog češkog proizvođača mašina za mlinsku industriju.

Debelički mlin je jedan je jedan od rariteta koji je funkcionalno i originalno sačuvan kod nas. Jedinstven je i kao takav  ima neosporan značaj za istoriju tehnike i njenu upotrebu na tlu naše zemlje.

Posebnu vrednost elemenata koji čine proizvodni proces Debeličkog mlina, osim autentičnosti i funkcionalnosti, čini permanentan rad do današnjeg dana. U kompleksu mlina je više skladišnih objekata, kao što su  tri kuće iz 1929, 1931. i 1933. godine koje su pripadale Nikolinim sinovima, a koje su gradskog tipa sa elementima akademizma i secesije. Ostali objekti u okviru kompleksa (ekonomski objekti u sastavu kuća) su u duhu narodnog graditeljstva.

Odlukom Vlade Srbije mlin na Belom Timoku proglašen je spomenikom kulture.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš
Dobrička 2,
18000 Niš
 tel. +381 (0)18 523 414
www.zzsknis.rs